Một số case studies thực tiễn về Doanh nghiệp số (Digital Business)

Chuyển đổi số đã phá vỡ các mô hình kinh doanh truyền thống 

Sự kết hợp của điện toán đám mây, dữ liệu lớn, AI và IoT là cú hích quan trọng cho chuyển đổi số. Để tiếp tục phát triển mạnh mẽ, doanh nghiệp phải có khả năng khai thác những công nghệ này và tự chuyển đổi thành một doanh nghiệp kỹ thuật số năng động, nhiệt huyết, nếu không, nó sẽ không còn phù hợp với thời thế nữa và bị loại bỏ. Thực tế nghe có vẻ khắc nghiệt, bởi vì nó thực sự khắc nghiệt.

Cái giá phải trả là rất lớn nếu doanh nghiệp bỏ qua ngã rẽ chiến lược dẫn đến hành trình chuyển đổi. Nơi chôn cất của doanh nghiệp đầy rẫy những công ty một thời đình đám nhưng thất bại trong việc thay đổi. Blockbuster, Yahoo!, và Borders khác biệt với phần còn lại vì họ đã bị nghiền nát bởi những thay đổi trong toàn ngành công nghiệp mà họ không thể thích nghi.

Vào thời đỉnh cao, Blockbuster, một công ty cho thuê video và trò chơi video của Mỹ tạo việc làm cho 60 ngàn người, với doanh thu 5,9 tỷ đô la hàng năm, và được định giá 5 tỷ đô la.Sáu năm sau, Blockbuster nộp đơn phá sản, chỉ còn là cái bóng của chính nó.

Xem thêm : Chuyển đổi số là gì ? Sự khác biệt giữa Số hoá và chuyển đổi số ?

Năm 2000, Reed Hastings, CEO của Netflix đề xuất hợp tác với Blockbuster, theo đó Netflix muốn duy trì sự hiện diện trực tuyến của Blockbuster như một phần của thương vụ thâu tóm trị giá 50 triệu đô la, nhưng Blockbuster đã từ chối thẳng thừng.

Vào thời điểm Chúng ta đọc những dòng này, Netflix đã có giá trị vốn hóa 160 tỷ đô la còn Blockbuster chỉ còn là dĩ vãng. Netflix nhìn thấy trước sự dịch chuyển sẽ diễn ra, rời bỏ dịch vụ đặt hàng qua bưu điện và chuyển đổi thành một công ty phát video trực tuyến. Blockbuster thì không.

Vào năm 2000, Yahoo! là ngôi sao sáng nhất trên mạng internet. Nó được định giá 125 tỷ đô la vào thời điểm mà bong bóng dot-com ở mức cao nhất.Trong những năm sau đó, Yahoo! đã có cơ hội để mua lại cả Google và Facebook, và trong cả hai trường hợp, họ không thể thực thi thương vụ do vấn đề giá: đơn giản vì 3 tỷ đô la là quá đắt để trả cho một công ty như Google.Vào năm 2008, Microsoft đã cố gắng mua lại Yahoo! với giá 45 tỷ đô la, Yahoo! từ chối thành công để rồi năm 2016 bị Verizon mua lại với giá chỉ 4,8 tỷ đô la. Yahoo! sau đó đã trượt dốc khủng khiếp.

Border, một nhà bán lẻ sách của Mỹ, có 1249 cửa hàng vào thời đỉnh cao năm 2003.7 Chỉ hai năm sau đó, Borders ký thỏa thuận chuyển giao mảng thương mại điện tử của mình cho Amazon.com, một sai lầm không thể tha thứ, ngăn cản đội ngũ điều hành nội bộ thiết lập sự hiện diện trực tuyến của chính công ty.8 Mảng sách điện tử và hậu cần dựa vào dữ liệu của Amazon là một mối đe dọa có tính sống còn, nhưng Borders không làm được gì. Không bất ngờ sau đó, sau khi Border giao mảng kinh doanh trực tuyến cho Amazon, và nhận thêm thất bại ở mảng sách điện tử, thương hiệu của nó đã bị lu mờ dần và trở nên không phù hợp nữa. Năm 2010, để cứu vãn, Border đã thử tung ra thiết bị đọc sách và cả cửa hàng sách điện tử, nhưng mọi thứ đá quá muộn.Một năm sau đó, Border đóng cửa và biến mất trên thị trường.10

Những câu chuyện này – Blockbuster, Yahoo!, và Borders không phải là ngoại lệ. Họ không bất bình thường, không kỳ quặc. Đó là những câu chuyện về hệ quả của sự tuyệt chủng hàng loạt các doanh nghiệp xuất phát từ sự dịch chuyển căn bản trong cách kinh doanh được triển khai. Chúng đại diện cho kết cục đang chờ đón những công ty không chuyển đổi. Bây giờ là thời điểm mà chuyển đổi số đến như một sự thôi thúc về lựa chọn hành động-hay là-chết. Những công ty không làm được như vậy sẽ đi theo vết xe đổ của Blockbuster, Yahoo! và Borders.

Nếu như việc không thể thích ứng sẽ kéo theo nhiểu hiểm họa cho doanh nghiệp thì tương lai không hẳn sáng sủa hơn cho những công ty lớn chào đón chuyển đổi số. Điều này dựa trên hai lý do chính. Đầu tiên là Đinh luật Metcalfe, như chúng ta đã biết : Các mạng lưới phát triển nhanh chóng về giá trị khi số thành viên trong mạng lưới đông hơn. Những tập đoàn lớn có thể đứng vững nhờ hưởng lợi từ một xu thế tương tự liên quan tới dữ liệu. Nếu được khai thác đúng cách, giá trị của dữ liệu doanh nghiệp cũng gia tăng theo cấp số nhân.

Một tập đoàn lớn thường có nhiều dữ liệu hơn và có thể thu thập dữ liệu nhanh hơn các đối thủ mới toanh đang tìm cách lật đổ họ. Nếu các tổ chức đương nhiệm có thể chuyển đổi kỹ thuật số, họ sẽ thiết lập được “chiến hào dữ liệu” như một lợi thế bất đối xứng khiến cho các đối thủ nản lòng vì chúng không dễ dàng xâm lấn ngành của họ được. Không thể đánh giá thấp tác động của những chiến hào dữ liệu đó.

Lợi thế mà những công ty như Amazon hay Google có được sau nhiều năm thu thập dữ liệu khách hàng và người dùng là đáng kinh ngạc. Tương tự, những đối thủ ra nhập thị trường sớm với các sản phẩm dịch vụ đột phá, như Uber, Zappos, Slack hoặc Instagram cũng nhanh chóng thu được lợi thế cạnh tranh bằng cách thu thập và khai thác những tập hợp dữ liệu vô cùng lớn, tạo ra một lợi thế quy mô tuyệt vời liên quan đến thời gian-ra nhập-thị trường.

Lý do thứ hai đặt các doanh nghiệp lớn vào vị trí tốt nhất để khai thác chuyển đổi số là họ thường tiếp cận được những nguồn vốn dồi dào. Chuyển đổi số tạo ra các cơ hội đầu tư cực kỳ hấp dẫn. Cơ hội đầu tiên là họ có thể chiêu mộ hàng loạt kỹ sư và nhà khoa học dữ liệu lành nghề nhất. Một cơ hội khác là khả năng đầu tư vào những công nghệ chuyển đổi số.

Thực tế cho thấy hai yếu tố này, chiến hào dữ liệu và khả năng tiếp cận nguồn vốn có thể bổ trợ cho nhau. Những doanh nghiệp lớn tiếp cận được nguồn dữ liệu chính chủ, có công nghệ phù hợp và nguồn vốn để thu hút các nhân tài hàng đầu sẽ có được vị thế cực kỳ thuận lợi và vô tiền khoáng hậu trên thị trường.

Đối với các kỹ sư và nhà khoa học dữ liệu, được tiếp cận nhiều dữ liệu hơn cũng đồng nghĩa họ có nhiều bài toán thú vị hơn để giải, vì những người giỏi nhất trong lĩnh vực này muốn được tham gia giải những bài toán hóc búa nhất.

Nếu một công ty lớn có thể triển khai một dự án chuyển đổi số thành công, thì chiến hào dữ liệu của nó, hay lợi thế khi có nhiều dữ liệu hơn so với đối thủ, sẽ được chuyển hóa thành khả năng thu hút những nhà khoa học dữ liệu cừ khôi, xây dựng các thuật toán AI cao cấp cùng với dữ liệu đầu ra cho thuật toán, có sự thấu hiểu về ngành, và cuối cùng là thu về hiệu quả kinh tế vượt trội. Google, Amazon và Netflix là những ví dụ điển hình minh chứ